
၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ စတင်ပြီးနောက် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးသည် လူအများအတွက် ဦးစားပေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ တည်ဆောက်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်များနှင့် ပတ်သက်သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်က လေ့လာမှုတစ်ခုအရ စားသုံးသူများ၏ ၈ ယောက်ခန့်တွင် ၁၀ ယောက်မှာ ပုံမှန်ငွေပေးချေမှုနည်းလမ်းများအစား ထိတွေ့မှုကင်းသော နည်းလမ်းများကို ရယူလိုကြသည်။ ထိတွေ့မှုကင်းသော ကတ်ဖတ်စက်များသည် PIN ခလုတ်ပြားများကို ထိတွေ့ရန် သို့မဟုတ် ငွေသားကို ကိုင်တွယ်ရန် မလိုအပ်အောင် ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးပါသည်။ ဤမျက်နှာပြင်များသည် ရက် ၃ ရက်အထိ ရောဂါပိုးမွှားများကို သယ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ပြည်သူ့သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စခန်းများမှ သုတေသနများကို ကြည့်လျှင် ငွေပေးချေမှုစက်များတွင် အနီးအနားရှိ မျက်နှာပြင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုများကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ဤအချက်သည် ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို ကာကွယ်ရာတွင် ရှေးဟောင်းငွေပေးချေမှုစနစ်များ မည်မျှအန္တရာယ်ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြသထားပါသည်။
တပ်ပြီးသွားရောက်ပေးချေမှုလုပ်ငန်းစဉ်သည် တစ်စက္ကန့်၏ အချိန်ထက် နည်းပါးစွာဖြင့် ဖြစ်ပျက်ပြီး ငွေသားကိုင်တွယ်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မျက်နှာပြင်များကို လက်များဖြင့် ထိတွေ့မှုကို ၉၅% ခန့် လျော့နည်းစေပါသည်။ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် ဤအကျိုးကျေးဇူးကို သတိပြုမိကြပြီး မြို့ရဲ့ဗဟိုချက်များတွင် ဘတ်စ်ကားလက်မှတ်စက်များနှင့် မာမွေ့စက်များကဲ့သို့ လူများစုဝေးလေ့ရှိသည့်နေရာများကို ပြောင်းလဲလာကြပါသည်။ လူများသည် ပြည်သူ့နေရာများကို ဖြတ်သန်းရာတွင် မျက်နှာပြင်များကို ထိတွေ့မှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် စီစဉ်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး ရောဂါပိုးမွှားများကို ကာကွယ်ရန် ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းများ အကြံပြုထားသည့် အကြံပြုချက်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။ ဥရောပတွင် အဓိကရထားဘူတာများတွင် တစ်နှစ်ကြာ ကွန်တက်လက်စားချေမှုစနစ်များကို စမ်းသပ်စဉ်အတွင်း ဆရာဝန်များက ပုံမှန်ခရီးသွားများသည် အအေးမိခြင်းနှင့် တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်များကို ယခင်ကထက် ၁၇% ခန့် ပိုမိုနည်းပါးစွာ ကူးစက်ခံရကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။
ဆိုက်ကပ်မဲ့စနစ်ဖတ်ခလပ်များသည် လူအများအား အမြဲတမ်း အလျင်အမြန် ရွေ့လျားနေရသည့် အရေးပေါ်နေရာများတွင် စောင့်ဆိုင်းမှုအချိန်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နည်းပညာလေ့လာမှုတစ်ခုမှ ကိန်းဂဏန်းအချို့ကို ကြည့်ပါမည်။ ငွေသားဖြင့် ငွေပေးချေမှုများတွင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် စက္ကန့် ၂၅ ခန့် ကြာမြင့်ပြီး၊ chip ကတ်များကို အသုံးပြုပါက စက္ကန့် ၁၈ ခန့် ကြာမြင့်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ဆိုက်ကပ်မဲ့ငွေပေးချေမှုများမှာ စက္ကန့် ၁၂ သာ ကြာမြင့်ပါသည်။ အခြားနည်းလမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အချိန်ကို ဝက်ဝက်ကျော် လျှော့ချနိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အလုပ်သို့ သွားရောက်နေသည့် ခရီးသည်များ မနက်စာ ကော်ဖီများကို အမြန်ဆုံး ဝယ်ယူနေသည့် အားကစားကွင်းများ သို့မဟုတ် ကော်ဖီဆိုင်များတွင် အထူးသဖြင့် အများဆုံးအချိန်များတွင် ဤကွာခြားမှုများသည် အလွန်အရေးပါပါသည်။ ကုန်ပစ္စည်းရောင်းချသည့် ကုမ္ပဏီကြီးများစွာသည် ၎င်းတို့၏ ရောင်းအားဒေတာများကို စတင်ခြေရာခံကြသည့်အခါ ဤအချက်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရပါသည်။ ဆိုက်ကပ်မဲ့နည်းပညာသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုသည့် ဆိုင်များသည် ရိုးရာငွေပေးချေမှုစနစ်များကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေသည့် ဆိုင်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်နာရီလျှင် စားသုံးသူ ၂၅% ခန့် ပိုမိုဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လုပ်ငန်းများစွာက ဤစနစ်သို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုနေကြခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဤသို့ပင်ဖြစ်ပါသည်။
မြို့ပေါ်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးစင်တာများတွင် လက်တစ်ချောင်းထိပ်ဖြင့် ဝင်ပေါက်ဝယ်ယူနိုင်သည့် ကတ်များကို အသုံးပြုလာကြပြီး လက်မှတ်ဝယ်ယူရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် အချိန်ကြာမြင့်စွာစောင့်ဆိုင်းရသည့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အလုပ်သွားအချိန်များတွင် ဤပြဿနာမျိုး အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လန်ဒန်မြို့တွင် ထိုကတ်များကို စတင်အသုံးပြုပြီးနောက် လူစီးကားစီးနင်းချိန်များ အချိန်ပိုမိုတိုတောင်းလာခဲ့ပြီး လူစီးကားစီးနင်းမှုအချိန်များ အနီးစပ်ဆုံး တစ်ဝက်ခန့် ကျဆင်းသွားခဲ့ပါသည်။ လူအများစုကလည်း ယခင်ကထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ စီးနင်းနိုင်မှုကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ဖော်ပြကြပါသည်။ နှစ်ကုန်လောက်က မြို့ပေါ်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုအရ ထိုကဲ့သို့သော ခေတ်မီငွေပေးချေမှုစနစ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ရထားစတေးရှင်းများတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အချက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိရပါသည်။ မနက်ပိုင်း အလုပ်သွားအချိန်များတွင် လူများစည်ကားမှုများ ယခင်ကကဲ့သို့ မဟုတ်တော့ဘဲ စင်တာများပေါ်တွင် လူများစည်ကားမှု တတိယတစ်ပုံခန့် လျော့နည်းလာခဲ့ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ ပိုမိုချောမွေ့စွာ လှုပ်ရှားနိုင်မှုများက ပါဝင်သူအားလုံးအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်စေပါသည်။
Statista ၏ 2023 ခုနှစ်အချက်အလက်များအရ ဝယ်လိုသူများ၏ တတ်နှံ့ခန့်မှန်းခြေတို့သည် ငွေပေးချေမှုအတွက် ထိတွေ့မှုမရှိသော စနစ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် ဆိုင်များနှင့် စားသောက်ဆိုင်များကို နှစ်သက်ကြသည်။ လူအများစုသည် မျက်နှာပြင်များကို ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပေးပြီး ငွေပေးချေမှုကို ငွေသားပေးချေခြင်းထက် စက္ကန့် ၃၀ ခန့် ပိုမြန်ဆန်စေသောကြောင့် ဤစနစ်များကို ဆွဲဆောင်မှုရှိသည်ဟု ထင်ရပါသည်။ အမြန်စားသောက်ဆိုင်များသည်လည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ တစ်ခုကို သတိပြုမိကြသည်။ ထိတွေ့မှုမရှိသော နည်းပညာသို့ ပြောင်းလဲပြီးနောက် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုမိုမြင့်မားသော နှုန်းဖြင့် ဖောက်သည်များကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လာစေရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ကြောင်း အများအပြားက အစီရင်ခံကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် စားသောက်ဆိုင်များသည် ခေတ်မီပြီး ကောင်းစွာစီမံထားသည်ဟု ထင်မြင်စေရန် ဒီဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုစနစ်များကို စားသောက်သုံးစွဲသူများက စတင်မြင်လာကြပါသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မြို့ပြလှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုအရ ပြည်သူ့သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို အသုံးပြုသည့် လူများ၏ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ငွေသားများ သို့မဟုတ် PIN ခလုတ်များကို နှိပ်ခြင်းထက် ထိတွေ့မှုမရှိသော ငွေပေးချေမှုစနစ်များကို ပိုမိုလုံခြုံကြောင်း ခံစားရသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ရထားစေ့ဆိုင်များနှင့် ဘတ်စ်ကားစခန်းများကဲ့သို့သော နေရာများတွင် ဤစနစ်များသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုလိုက်ပြီးနောက် ငွေပေးချေမှုနှင့် သန့်ရှင်းမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ငွေပေးချေမှုများသည် အလွန်မြန်ဆန်စွာ ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ စက္ကန့်အတွင်း ပြီးစီးသည်။ လူများသည် ဤသိသာထင်ရှားသော လုံခြုံရေးအဆင့်များကို မြင်တွေ့ပြီး ဝန်ဆောင်မှုအချိန်များ မြန်ဆန်မှုကို တွေ့ကြုံရသည့်အခါ ခရီးသည်များအကြား ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကူးစက်ရောဂါကာလအတွင်း ကျွန်ုပ်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် အရာများအပြီး လူများကို ပြန်လည်၍ လူကြီးများစုနေရာများသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ရန်အတွက် ဤယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
မြို့ပေါ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံအဆောက်အအုံများတွင် ကဒ်မလိုက်ပါဘဲဖတ်ရှုနိုင်သော စက်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း၏ အဓိကအပြောင်းအလဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးများသည် ပိုမိုလုံခြုံပြီး ထိရောက်မှုရှိသော မြို့များအတွက် လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်များကို ခေတ်မီအောင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ လက်မှတ်စနစ်များကို အလိုအလျောက်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ရောင်းချမှုစက်များတွင် ငွေကြေးမလိုအပ်ဘဲ ငွေပေးချေမှုများကို စနစ်သုံးစွဲလာကြသည်။
ဒီနည်းပညာတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စေတဲ့အရာတွေက ဘာတွေလဲ။ ပြည်သူ့သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်တွေမှာ ရလဒ်တွေကို ချက်ချင်းလို့ပဲ ပြောရမယ့် အချိန်မှာ တွေ့နေရပါပြီ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က Urban IoT Integration အဖွဲ့ရဲ့ သုတေသနအချို့အရ ဘတ်စ်ကားစီးကွင်းတွေမှာ ထားရှိတဲ့ စာရွက်လက်မှတ်ဟောင်းတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါက ကားစီးသူတွေ ကားပေါ်တက်တဲ့အချိန်ကို ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျှော့ချပေးနိုင်တဲ့ ခေတ်မီ ကွန်တက်လက်မှတ်ဖတ်စက်တွေက ဒီအကျိုးကို ရရှိစေခဲ့ပါတယ်။ မြို့တွေအနှံ့အပြားမှာ ဒီနည်းပညာကို စတင်အသုံးပြုလာကြပြီး လူတွေဟာ ဘတ်စ်ကားစီးဖို့၊ ရထားစီးဖို့ သို့မဟုတ် မျှဝေစီးနင်းတဲ့ စက်ဘီးတစ်စီးကို ယူဖို့ တူညီတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ပေးချေနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးနေကြပါပြီ။ ပိုပြီးတော့ ခပ်ကြီးကြီး လက်မှတ်စက်တွေကို တဖြည်းဖြည်း ဖျောက်သုံးနေကြတာကြောင့် ခရီးသည်တွေအတွက် ထိတွေ့မှုနည်းပါးစေပါတယ်။
ထိတွေ့မှုကင်းသော စနစ်များပါရှိသည့် အလိုအလျောက်ရောင်းချသည့်စက်များသည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကိုပါ မြှင့်တင်ပေးပါသည်။ ဥရောပရထားလမ်းဘူတာများတွင် မကြာသေးမီက တပ်ဆင်ထားသောစနစ်များသည် ဒင်္ဂါးပြားပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဖျက်ဆီးမှုများကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုကုန်ကျစရိတ်ကို ၂၂% လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ဤနည်းပညာသည် ပြတိုက်များနှင့် ပန်းခြံများသို့ ဆက်လက်တိုးချဲ့လာပြီး ထိတွေ့မှုကင်းသော ဝင်ရောက်ခွင့်စနစ်များသည် မိုဘိုင်းအပလီကေးရှင်းများမှတစ်ဆင့် ငွေပေးချေမှုကို စွမ်းဆောင်ရည်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးပါသည်။
ဉာဏ်ရည်မြင့်မြို့များဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုများအရ ထိတွေ့မှုကင်းသော အခြေခံအဆောက်အအုံများရှိသည့် မြို့များသည် ငွေသားအပေါ်မှီခိုသော စနစ်များထက် လည်ပတ်မှုကုန်ကျစရိတ် ၁၅ မှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း နိမ့်ပါးပါသည်။ Cloud-based ပလက်ဖောင်းများသည် မြို့နယ်များအား ပြောင်းရွှေ့ရေးဟဗ်များကဲ့သို့ လူသွားလာများသော ဧရိယာများတွင် စမ်းသပ်စီမံကိန်းများ စတင်ပြီးနောက် အသုံးပြုမှုနှင့် ကားပါကင်းစနစ်များသို့ ချဲ့ထွင်ရန် ခွင့်ပြုပေးပါသည်။
ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် အပြန်အလှန်အသုံးပြုနိုင်မှုတို့သည် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုများဖြစ်ပါသည်။ ဦးဆောင်ပေးသွင်းသူများသည် နောက်ပြန်တည့်တည့်ကွက်ကွက်နှင့် အတုအယောင်ကာကွယ်ရေးစနစ်များပါဝင်သော မော်ဒျူလာစနစ်များကို ပေးဆောင်ပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ စမတ်မြို့တစ်မြို့၏ လေ့လာမှုအရ API စံချိန်စံညွှန်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မိုဘိုင်းငွေပေးချေမှုစနစ်များကဲ့သို့ ဆော့ဖ်ဝဲလ်အပ်ဒိတ်များကို ၄၀% လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါသည်။
ဆွေးမဲ့ကတ်ဖတ်စက်များသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ငွေသားကိုင်တွယ်မှုလိုအပ်ချက် နည်းပါးစေပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် Federal Reserve ၏ ဒေတာများအရ လုပ်ငန်းများမှ နှစ်စဉ် အကြောင်း ဘီလျှံ ၄၀ ဒေါ်လာခန့် ဆုံးရှုံးနေရသည့် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် အလိုအလျောက်ငွေပေးချေမှုစနစ်များသည် အတုများ စနစ်အတွင်းဝင်ရောက်လာမှုကို ခက်ခဲစေပါသည်။ ၂၀၂၂ Nilson အစီရင်ခံစာအရ ဆွေးမဲ့ငွေပေးချေမှုများတွင် ရိုးရာ swipe နည်းလမ်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက လိမ်လည်မှုများ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် နည်းပါးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော ငွေကြေးချွေတာမှုများအားလုံးသည် ငွေသားစီမံခန့်ခွဲမှုပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေရခြင်းအစား ဖောက်သည်များအတွက် အမှန်တကယ်အရေးပါသည့် ဝန်ဆောင်မှုပိုကောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ငွေပေးချေမှုပိုမြန်ဆန်ခြင်းကဲ့သို့သော အရာများတွင် ကုမ္ပဏီများ ပိုမိုရင်းနှီးနိုင်စေပါသည်။
လက်ရှိအချက်အလက်များအရ ဆိုင်းဘတ်စနစ်များသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုလိုက်သည့် ခရီးသွားယာဉ်လိုင်းများတွင် ယာဉ်စီးချိန်များ ၂၂% ခန့် မြန်ဆန်လာခဲ့သည်။ ထို့အတူ ၂၀၂၄ ခုနှစ် Smart Payment Technology Report တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဆေးရုံများသည် အလားတူစနစ်များကို အသုံးပြုလိုက်ပြီးနောက် တစ်နာရီလျှင် လူနာများ၏ ငွေပေးချေမှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို ၁၈% ခန့် ပိုမိုလုပ်ဆောင်နိုင်လာခဲ့သည်။ အချိန်ကုန်သက်သာမှုကြောင့် ဝန်ထမ်းများသည် ၎င်းတို့၏ အလုပ်များဖြစ်သည့် ခရီးပို့ဆောင်မှုလမ်းကြောင်းများ စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးနိုင်ရန် ပြန်လည်အာရုံစိုက်နိုင်လာခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော စမတ်ကီအိုစက်များကို တပ်ဆင်ထားသည့် မြို့များတွင် တစ်နေရာလျှင် တစ်ပတ်လျှင် အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ၃၀ နာရီခန့် လျော့ကျစေသည့် ငွေပေးချေမှုများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ စောင့်ကြည့်ခြင်းစနစ်ကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ထိရောက်မှုများကြောင့် စာရွက်စာတမ်းလုပ်ငန်းများကို ကိုင်တွယ်ရန် ဝန်ထမ်းအရေအတွက်ကို အမြဲတမ်း တိုးချဲ့ရန် မလိုဘဲ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုများ တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်နိုင်လာခဲ့သည်။